Bedig

13 embregerezh a yae d’ober « Produet e Breizh » pa c’hanas ar gevredigezh e 1995. Da vare e emvod-meur diwezhañ en Oriant d’ar 17 a viz C’hwevrer e oa laouen ar prezidant Xavier Leclerq oc’h embann e oa 175 ezel bremañ.

Diwar enkadenn an embregerezhioù gounezvouedel e oa bet savet Produet e Breizh (PeB). E Penn-ar-Bed e oa al lodenn vrasañ eus hec’h izili. Bremañ avat e fell da pennoù ar gevredigezh cheñch ar skeudenn gentañ-mañ. Ha deuet eo ganto : ar gennadoù all (gourmarc’hadoù, treuzdougen…) a dalvez muioc’h eget un hanter eus obererezh hollek PeB ha ma chom Penn-ar-Bed an departamant dileurietañ, n’emañ ket ar muiañ-niver eno ken. Heverk-tre eo gwelet eus pelec’h eo an 19 ezel nevez bet degemeret er bloaz-mañ : Il-ha-Gwilen a zeu da eil just goude Penn-ar-Bed ha pouez Liger-Atlantel a zo o kreskiñ ivez. Arouezius eo emezeladur stalioù Auchan 44 hag an embregerzh LU da skouer.

Diorren e reter ar vro

E-pad emvod-meur an Oriant, n’eus bet kaoz nemet eus Breizh 5 departamant « evel-just », eme Xavier Leclerq hag an dud d’ober kentel da pennoù F3 bet eno evit ober un tamm brudañ evit Breizh 4 hepken ! Anat eo d’ar pennoù-embregerzhioù-mañ a implij en-tu all da 100.000 goprad eo o interest labourat war 5 departamant…enno 4.000.000 a vevezerien. Se zo kaoz e vo graet 2 frapad bruderezh stank e Roazhon hag e Naoned en distro-skol da zont. Unan eus linennoù trammgarr Naoned a vo livet diouzh karta grafek PeB hag ur bus a vo graet dezhañ kemend-all e Roazhon. 6 sizhunvezh pad e vo lakaet skritelloù bras (4 metrad dre 3) e div gerbenn Breizh.

Hag ar yezh ?

Betek-henn e chome dister plas ar brezhoneg ganto. Dipitus dreist-holl pa ouezer e venn da bennoù PeB tapout ur skeudenn « sevenadureloc’h » hag e loc’h o obererezhioù diwar tem an identelezh. « Ma n’ez a ket an traoù en-dro e Normandi ken brav hag e Breizh, n’eo ket souezhus : liamm ar yezh a vank dezho. Implijont anezhi enta ! » eme Jorj Premel Cabic, bet e burev ar gevredigezh.Cheñch e tlefe an traoù tamm-ha-tamm. Da gentañ e vo embannet roll programmoù « Gouel Erwan » en div yezh ganto ha n’eo ket diwar gementadoù bihan : tost 2.000.000 plegfollenn a vo skignet brezhoneg warno ! Lec’hienn nevez PeB a dlefe mont war an divyezhekaat ivez. Ul logo nevez gouestlet d’ar produioù krouiñ ha sevenadurel a dlefe bezañ savet ur stumm e brezhoneg pe divyezhek dezhañ. Kalonekaus eo gwelet 175 embregerezh pennañ Breizh a dalvez 15 miliard a euroioù o welet ar brezhoneg evel ur perzh mat ha n’eo ket ur skoilh ken...

3 bloaz zo e oa serr ar C’hastell abalamour d’al labourioù adkempenn a oa bet kroget ganto 15 vloaz zo zoken. D’an 9 a viz C’hwevrer e vo digoret d’an dud en-dro : 500.000 gweladenner a zo gortozet bep bloaz. Re wir eo ez eo bamus ar mod ma’z eo bet graet an traoù. Brav e vo d’an holl gwelet ar mogerioù-kreñv sklêrijennet e-pad an noz da skouer. Porzh ar c’hastell a zo ur voem ivez hag ur gwir lec’h tremen e vo d’an dud adalek bremañ rak digoust e vo an treuziñ anezhañ. Muioc’h a anken a oa gant tud ar vro diwar-benn ar pezh a oa da vezañ graet e “Mirdi Naoned” a zo bet staliet e diabarzh ar c’hastell. Ret eo anzav e oa skubet pep roud eus istor Breizh er raktresoù kentañ... E gwirionez n’eo ket fall an disoc’h. Pa vo graet e dro gant Yann weladenner e vo gouiziekoc’h un tamm mat (dreist-holl an Naonediz nevez : 10% anezho zo erru en 10 vloaz diwezhañ). N’eo ket dister plas ar brezhoneg er savadur-mañ a dle bezañ an hini pennañ evit touristerezh Naoned hervez ar re zo e penn an ti-kêr. 6 yezh a zo evit gweladenniñ ar c’hastell hag ar mirdi : galleg, saozneg, spagnoleg, alamaneg, italianeg ha brezhoneg neuze. Rak se e c’helloc’h lenn en ho yezh an holl blakennoù glad a zo a-hed ar c’hastell ha lenn ar follenn bleg-displeg a zo roet e degemer ar mirdi. Dibaroc’h zo memes tra : an tokarnioù evit gweladenniñ 32 sal ar mirdi a ya en-dro e brezhoneg. Un destenn glok (25.000 ger !) bet troet gant Ofis ar Brezhoneg hag enrollet gant komedianed Dizale : ur skouer evit savadurioù sevenadurel hag istorel all a zo er peurrest eus Breizh. Siwazh, n’eus nemet un hanter eus ar yezhoù a zo bet dalc’het evit panellerezh diabarzh ar mirdi (roud ebet eus ar brezhoneg neuze). Dreist-holl, n’eus nemet hor yezh a zo bet skarzhet eus ar bonnoù liesvedia a gaver hed-a-hed salioù ar mirdi. Un dibab ideologel na c’heller nemet bezañ dipitet gantañ.