Bedig

N’eo ket ofisiel c’hoazh met graet eo he soñj ganti. Goude 3 bloavezh ehan a gave da lod ez aent d’ober ul leve ez eo distro Martina Hingis. An hini yaouankañ e oa bet o vont da benn ar renkadur WTA (16 vloaz ha 6 miz hepken !) met ret e oa dezhi bezañ chomet a-sav gwall yaouank ivez. Nag a zipit e-touez ar re sot gant an tennis pa zeue ganti ur c’hoari eus ar re finañ. Siwazh e oa re greñv ar boan a save en he zreid abaoe 4 bloaz dija pa zivizas paouez ganti e miz Mae 2002. Klemm zo bet savet ouzh ar stal a bourchase he botoù (hag ur marc’had zo bet etrezo kuit d’ober brud fall pelloc’h) met ne vern an traoù-se : echu e oa ganti. Evel lod eus he c’heneilezed n’he doa ket bet tro da gas he buhez krennardez ha poent e oa stagañ ganti, 22 vloaz anezhi. Aet d’ober traoù all ha gant ar marc’hegerezh dreist-holl met e gwirionez ne c’helle ket moustrañ war he c’hoant ken : mont da c’hoari ouzh ar Rusianezed pe Mauresmo, Clijsters, Henin hag en em gavout gant ar c’hoarezed Wiliams adarre. Un taol-distro kentañ he doa graet er bloaz-mañ, e miz C’hwevrer. Skarzhet e oa bet, prop ha kempenn avat. Un tamm a zipit gant he c’homzoù zoken : « Ret e vo sevel ur c’hampionad evit ar re en-tu all da 24 bloaz a oar ober estreget skeiñ didro ha mat pell zo ! ». « Ar c’hoarierezed basket » he defe graet eus he c’henseurtezed zoken…Ar wirionez a oa ret dezhi talañ outi avat : n’he doa ket labouret a-walc’h ha cheñchet kalz an traoù gant tennis ar merc’hed en ur ober 3 bloaz. Abaoe emañ o pleustriñ ken-ha-ken e Wollereau (Suis), en ur greizenn dindan he mamm. Ur wild card zo bet roet dezhi evit mont gant Open Aostralia e miz Genver. Emichañs eviti e raio kerkoulz ha Monica Selles. Distro e oa houmañ e 1995 goude un ehan 2 vloaz ha titl Aostralia ganti ur bloavezh war-lerc’h. Jennifer Capriati a oa deuet brav an traoù ganti goude 3 bloavezh troc’h : da benn ar renkadur e oa aet e 2001. Moarvat e chom don war he spered ivez penaos ez eus lod all o deus klasket distreiñ ha skoet hebiou. Björn Borg a oa bet gwall druezus an traoù gantañ e 1991 da skouer met kement a loc’h a zo er Suisez ma c’heller bezañ sur ne vo ket pladet er mod-se…

Jean-Pierre Papin o sellet ouzh skipailh ar Milan AC en tribunelloù peogwir emañ Van Basten, Rijkaard ha Savisevic o c’hoari dija. Pegen pell e seblant bezañ ! N’eus nemet 10 vloaz zo kouslkoude e oa bet skubet ar reolennoù a vire ouzh ar c’hluboù da lakaat a-gevret muioc’h eget 3 estrañjour war an dachenn. D’ar 15 a viz Kerzu 1995 e oa bet tapet un diviz a-bouez gant barnerien Europa : lakaat da dalvezout evit ar sport ar pezh a oa ur frankiz evit bed an ekonomiezh da lavaret eo ar frankiz evit al labourerien da vont ha da zont en Europa (gant ma vezont Europiz). Un taol-kurun e gwirionez. Pennoù ar c’hluboù bras a ran van hiziv ez a mat an traoù ha koulskoude… E penn kampionad bro-Saoz emañ Chelsea, Bayern München e penn hini Alamagn ha Lyon gant 12 poent lañs war eil klub Frañs goude 18 krogad. Peseurt perzh zo boutin dezho ? Budjed brasañ o c’hampionad a zo dezho.
Rak piv zo gounit en afer-mañ ? Ar c’hluboù pinvidik-mor nemetken ha ne baouezont ket da sachañ warni evit ledanaat ar « frankiz » tapet e 1995. E 2002 e oa bet kaset un afer all ganto dirak Kuzul-Stad bro-C’hall hag astennet reolenn Bosman d’ar broioù a zo dezho un emglev-kenlabour gant Unvaniezh Europa da lavaret eo…ur 80 bro bennak ! Pelloc’h c’hoazh : aesoc’h-aesañ e vez roet ar vroadelezh d’ar Vraziliz gant Spagn pe Portugal, d’an Afrikaned gant Frañs pe d’an Arc’hantiniz gant Italia ha n’eo ket evit aesaat an traoù d’ar paour-kaezh tud reuzeudik o stad : da Ronaldo pe Roberto Carlos eo evit aesaat e jeu d’ar Real Madrid leun e chakodoù a arc’hant hag a c’hoarierien nann-Europat. Pa weler skipailh Arsenal savet hep ma vefe saoz ebet ennañ (c’hoarvezet e miz C’hwevrer er bloaz-mañ) pe pa gonter 11 c’hoarier eus Aod-an-Olifant evit ober skipailh Beveren (Belgia) ez eus un dra bennak a zo cheñchet abaoe barnadenn Bosman…

Izel e oa an traoù gant skipailh Gwengamp miz zo, d’ar 25 a viz Du. En o izelañ zoken goude bezañ bet trec’het ur wezh ouzhpenn (ar 7vet hini) e stad ar Roudouroù. Al Lavaliz, lakaet diaes evelto betek-henn, o doa plantet 2 bal dezho ha sec’h an traoù gant araogourien Gwengamp. E foñs an toull e oa ar c’hoarierien hag o gourdroner, Alain Ravera, da gentañ-holl. « Brezelourien hon eus ezhomm… » emezañ gant dipit o welet e skipailh da eil-diwezhañ. Aet e oa kuit spered dispar ar c’hlub, an hini bihanañ en Europa bet er rummad kentañ. Arc’hant a oa bet foranet (15 milion e vudjed er bloaz-mañ), 36 c’hoarier a oa erru en ur ober 4 bloaz… ha 42 anezho aet kuit e-keit-se. Diazez ebet ken. Adkavet o ene ganto e miz Kerzu avat. Er c’hampionad eo aet ar maout ganto 2 wezh da heul ouzh skipailhoù paket berr egisto : Clermont (3-1) ha Sete (2-1). Ha setu aze ar c’hlub en-tu all da dakad ruz ar renkadur : da 17vet emaint a-raok troc’h Nedeleg ha buan e c’hellfe treiñ an traoù war an tu mat pa n’o deus nemet 6 poent dale war skipailh Caen, erru d’ar 6vet plas. Eil keloù mat d’an 20 a viz Kerzu : an trec’h ouzh skipailh Caen just a-walc’h. Hag ur prof Nedeleg brav eo an trec’h-mañ (2-0) e kib ar C’hevre pa zeu brav an traoù gant an Normandiz. Dreist-holl e talvez un tamm mat a arc’hant evit ar c’hluboù a yelo gant ar c’hardgourfennoù (500.000 euro). Peadra da duta c’hoarierien nevez e-pad ar merkato ? « Re a cheñchamantoù zo bet graet c’hoazh » eme ar Prezidant Noel Graet, « re a fazioù… ». Netra gwiroc’h eo stabilded en deus ezhomm ar skipailh, dreist-holl a-raok krogadoù a-bouez miz Genver : d’an 3, ouzh skipailh Istres (18vet) ha d’an 10 evit an derby ouzh skipailh an Oriant.

Taol-kurun penn-kentañ ar bloavezh. Hervez ar gazetenn « Le Parisien » e vefe un dle 16 M euro war Football Klub Naoned. Souezhusoc’h c’hoazh ne vefe nemet 100.000 en o c’hef ! Petra zo gwir, petra zo faoz ? Keleier pe binim ? Hevez Rudi Roussillon, anezhañ prezidant ar FCN, e vefe « un dagadenn eus an diavaez evit lakaat ac’hanomp diaes ». Ne weler ket gwall vat piv en defe aozet an dagadenn-mañ ha piv a vefe gounit en afer…Koulskoude ez eus da gaout un tamm disfiz diouzh ar pezh a zo kaset gant tud ar Parizian. Dindan evezh emañ kontoù an holl gluboù. Bep bloaz e vez kontrolet pep tra gant Renerezh Vroadel Kontroll ar Merañ hag hi da lavaret e « oa bet gounid ar FCN e 2005 ha kemend-all a dlefe bezañ e 2006 ». Ya met…Eus tu Prezidant ar FCN n’eo ket tre ar memes diskan dija. « Ur rakbudjed dezhañ un toull 1 million euro am eus savet evit ar bloaz-mañ ». Gounid pe toull 1 milion neuze ? Gant 6vet budjed ar c’hampionad er bloaz-mañ (46 million euro) ez eo tamm pe damm ar memes arc’hant a zo ganto ha warlene. Er bloaz-trement just a-walc’h e oa erru da 17vet ar c’hlub, ar pezh a zo kalz dindan ar palioù bet lakaet. Moarvat e oa bet kollet arc’hant en un tu bennak neuze…met n’eo ket se a gont a-benn ar fin. Anat eo n’ez a ket mat ar c’hlub abaoe bloavezhioù ha war meur a boent. Gwall ger ez eus bet paeet c’hoarierien zo e-pad ar 4 bloaz tremenet : 120.000 euro bep miz gant Oliver Quint, 80.000 gant Da Rocha…Eus kostez an tuta ez a fall an traoù abaoe pell ivez. Abaoe 2 vloaz n’eus nemet ur c’hoarier nevez en deus kavet e blas : Signorino, an 8 all avat…Ha kenderc’hel a ra. Dennis Oliech bet erru evit ar merkato a zo gloazet dija…hep bezañ c’hoariet. Un dra en e c’hlin sañset. Ha n’eus ket bet kontrolloù gant staff ar vedisined a-raok lakaat anezhañ da sinañ ? Warlene e oa bet ar memes tra gant Guillaume Norbert, erru da vare ar merkato ivez. Un dra bennak poanius a oa en e c’hlin ivez met tapet e oa bet. 2 grogad war-lerc’h e oa operet. Abaoe n’en deus ket c’hoariet. Ma n’eus ket a freuz-stal da vat e-keñver ar c’hontoù ez eus liv ur freuz-stal dre skeud war ar FCN memes tra…

Biskoazh ne oa bet kemend a dud e stad ar Rabin. Evit 32vet gourfenn kib Frañs e oa muioc’h eget 8000 den bet o welet ar c’hrogad etre ar FCL (an Oriant) hag ar VOC (Gwened). Daoust d’an amzer yen-ki e oa difloupet tud ar vro met tud o skerb Stad Roazhon pe FC Naoned a zo bet gwelet ivez evit derby ar Mor-Bihan. Dibaset e oa tud an aozañ un tamm : tro 20 munutenn e oa ret gortoz evit mont tre er stad abalamour da reolennoù surentez c’hwezet betek re. Ne vern : avel Kib Frañs en deus c’hwezhet war Gwened ! Tud an Oriant n’int ket bet lakaet gwall ziaes gant o amezeien : un tamm mat barrekoc’h e oant. Un nebeud suspens a oa bet memes tra pa oa bet lakaet rampo-ha-rampo an 2 skipialh goude pal Coquerel (46vet munutenn). Kalon en doa roet d’e skipailh en-dro pa gave d’an holl e oa graet o lasoù gant ar Wenediz goude pal Marchal just a-raok an ehan. Pennoù ar FCL o deus graet un taol-kaer avat dre lakaat Guel da sinañ e-pad ar merkato. Gant skipailh broadel Aodoù-an-Olifant e c’hoari hemañ ha pa’z eo deuet tre goude pal ar VOC en deus lakaet an tu-kreñv da vont gant ar FCL. Eñ ha Karim Ziani, ken dillo ha bepred, o deus stabilizet ar jeu. N’o deus graet nemet pouezañ kreñvoc’h-kreñvañ war difennerien ar VOC ken m’o deus pleget daoust da Revel a rae burzhudoù er palioù. Met Kristof ar Rouz en deus diheñchet ar vell en e rouedoù goude un tenn-korn kaset gant Stefan Pedron (67vet). C’hoarierien ar VOC hep Yann-Vari Eveno ne oant ket prim a-walc’h evit lakaat diaes ar Verluzed e dibenn ar c’hrogad. Er 16vet gourfenn e vo degemeret skipailh Lille gant tud ar FCL, Amiens gant ar Vrestiz, Lens gant ar Roazhoniz hag ar Witregiz a zegemero skipailh Caen. An Naonediz a c’hoario eus o zu e Koad Gwilhom (CFA).

Gant ar Gemperiz eo aet lodenn gentañ derby Breizh ar Pro B. N’eo ket ken souezhus-se pa ouezer pegen brav eo deuet an traoù ganto abaoe penn-kentañ ar c'hampionad : da 4e emaint goude an trec’h-mañ. Koulskoude e oant gant ur frapad diaesoc’h abaoe dibenn miz Du. 2 wezh e oant bet trec’h hepken en ur ober tost 6 sizhuvezh. Diwar goust an Naonediz o deus adsavet o c’hein avat. Hep re a boan eo bet pa n’eus bet lañs gant c’hoarierien an Erminig nemet en eil kardamzer. Start eo an traoù gant ar re-mañ, dreist-holl abaoe m’eo gloazet Mikale Haye (glin). Muioc’h eget 2000 den zo bet o skoazell ar Gemperiz e-pad an derby hag a-drugarez dezho ivez emañ tud an UJAP tost da skipailh Orleans adarre : 2 boent hepken a-raok ar 1añ plas ! Eus tu an Erminig e vo ret diwall p’emañ skipailh Antibes hag e blas diwezhañ da 3 foent hepken. Eil lodenn an derby : d’an 3 a viz Mae, e kêr Duged Breizh.

Echu eo gant prantad kentañ 3de rummad ar rugby war-bouez ur c’hrogad ha sklaer eo an traoù evit an daou glub breizhat. An Nazeriz (SNR) a yelo gant ar play-off pa vo an Naonediz gant ar play-down. Cheñchet eo penn d’ar vazh goude o derby e dibenn miz Eost pa oa aet ar maout gant tud ar SNUC. Gwall zipitus e oa skipailh ar SNR d’ar c’houlz-se ha souezhus e oa an Naonediz a oa o paouez pignat. Ya met abaoe…Dre 2 wech hepken eo aet ar maout gant paotred ar SNUC en ur ober 5 miz. An Nazeriz eus o zu n’o deus kollet nemet 3 c’hrogad abaoe. Bravoc’h c’hoazh : ar re nemeto int bet o vezañ trec’h war skipailh gwellañ ar c’hampionad, Massy. Petra a vo dazont an daou glub eus Liger-Atlantel ? Ur c’hrogad a chomo da gas d’an 19 a viz C’hwevrer evit echuiñ ganti ha da c’houde….1 mizvezh c’hoazh a-raok adstagañ ganti ! Droch a-walc’h eo penaos eo aozet kampionad amatour ar rugby. 6 bagad a zo d’ar Federal 1 (al Liger-Atlanteliz a zo en trede hini). Ar 4 re wellañ eus pep bagad a yelo gant ar Play-off evit lakaat ar 24 c’hlub gwellañ da genstrivañ evit pignat er Pro D2. Ar 4 re fallañ a yelo gant ar play-down evit saveteiñ o afer er Federal. Start e vo an traoù evit an Naonediz avat : 12 klub a ziskenno ha pa seller a-dost pep bagad, n’eus nemet 5 klub o deus nebeutoc’h a boentoù eget ar SNUC...

Echu e oa ar merkato d’an 31 a viz Genver. Evit kluboù Breizh n’int ket plaset gwall vat er bloaz-mañ (war-bouez an Oriant) ez eus bet klasket difallañ o zu-gwan : lakaat muioc’h a balioù. An holl gluboù o deus desachet c’hoarierien nevez hag en holl anezho ez eo war an tu-araok ez eus bet lakaet pouez enta. E Naoned eo erru Olliech e deroù ar merkato ha Rossi (FC Bale, Suis), o daou araogourien. Eus tu an a-dreñv ez eo aet daou c’hoarier Su-Amerikan kuit n’o doa ket prouet gwall dra : Caceres ha Viveros (torret e gevrat). E Roazhon eo distro Olivier Sorlin eus Monako. Bet e oa eno evit c’hoari dindan Deschamps hag eñ aet kuit ne gave ket e blas ken. An holl o deus soñj avat pegen pouezus e oa bet Sorlin warlene evit reiñ ar volotenn da Frei : ur c’heloù mat eo evit ar Roazhoniz en defe sinet evit 3 bloaz hanter neuze. Un difenner zo erru ivez, Mensah e anv. Gant Chievo Verone (Italia) e c’hoarie betek-henn. Skipailh an Oriant a zeu brav an traoù gantañ er bloaz-mañ (3e) ha 30 pal o deus lakaet dija. N’eus forzh, Kristian Gourkuf a blij ar c’hoari brav dezhañ ha lakaet en deus 2 c’hoarier donezonet da zont. N’Guema (Roazhon) ha Danic (Troyes) zo bet prestet betek dibenn ar bloaz. An hini kentañ zo « donezonet eus tu an teknik » eme Laszlo Bölöni ha Danic en doa graet ur bloavezh dispar e Grenoble warlene. Guel zo erru ivez evit stabilaat kreiz ar skipailh hag adc’hounit ur plas e skipailh Aod-an-Olifant. Skipailh Gwengamp n’en deus lakaet nemet 17 pal er bloaz-mañ. Se zo kaoz ez eus erru 2 araoger danvez enno. Kader a zeu eus Sochaux ha sinet ur gevrat 2 vloaz hanter gantañ. Caggiano a zeu eus an Independante (Arc’hantina) diwar kuzul Nestor Fabri. E Brest evit echuiñ ganti, e kendalc’her d’ober ar gannadenn vras. 3 c’hoarier zo aet : Adnane (prestet da Chatellerault), Popovic (distro da Yougoslavia goude 6 miz e Breizh…) ha Gallon (Ferrol, eil rummad Spagn). 3 all zo erru avat ! 2 araoger : Tomou ha N’Gal hag un den e-kreiz : Pape Sarr (bet c’hoariet e-pad pell e Lens). Gant ma vo klevet aliesoc’h « E-baaaaaaarzh ! » war tachennoù Breizh…

Nicolas Escude en doa bet ur bloavezh 2004 start pa oa chomet strobet e skoaz (so Ya diwezhañ). E yaouaer avat a oa en e vravañ er bloavezh-se met…war ur sport all : ar vell-droad. Julien en doa gounezet kampionad an Izelvroioù gant an Ajax Amsterdam. Ne oa nemet 25 bloaz hag un difenner war an eskell danvez ennañ. Bet stummet e Cannes evel un bern re all (Zizane, Micoud, Viera…) en doa dibabet mont gant Stad Roazhon e 1999. Pevar bloavezh e oa chomet e Breizh ha ken brav e teue an traoù gantañ ma oa bet dibabet evit c’hoari e skipailh Frañs « ar re danvez enno ». Anv a oa anezhañ evit ar skipailh A zoken. Lod a gave dezho en doa graet ur fazi avat pa oa aet da Amsterdam e 2003 : mont da vro-Saoz pe da Italia a oa ar c’hiz. Disoñjet e vefe gant ar re e penn skipailh Frañs en ur c’hampionad a eil renk. Evit lod eo bet gwir rak daoust ma’z eus plas war eskell difenn Frañs, ne vo ket e Kib ar Bed en Alamagn. Met nag un huñvre e oa mont da c’hoari e klub Johan Cruyff ! Ar gall kentañ bet o c’hoari eno e oa ouzhpenn. Dindan Roenald Koeman e oa bet betek kardgourfenn Kevre ar gampioned (trec’het gant ar Milan AC). Evel evit e vreur avat e voe du e vloavezh 2005. Cheñchet penn d’ar skipailh ha Julien o c’hoari nebeutoc’h-nebeutañ. Se zo kaoz en doa goulennet mont da lec’h all da vare ar merkato diwezhañ. Gant FC Sevilla emañ bremañ (6vet el Liga) hag emichañs e vo 2006 bloavezh an distro evit ar vreudeur Escude.