Bedig

« Echu gant ar SNUC : ur verradenn digomprenus eo. « Stad Naoned » a zo ret ober ac’hanomp diwar vremañ ». Prezeg Kristof Nouvel, Prezidant klub rugby Naoned a zo sklaer evel lagad an naer : evit desachañ tud ouzhpenn a-benn kib ar bed e ranker mont gant ur c’hehentiñ eeunaet. Diwar se ivez ez eus bet adkroget gant pennoù ar c’hlub da dalvoudekaat skeudenn breizhat ar c’hlub. Disteraet eo bet sponsoring rannvro Broioù al Liger a veze gwelet bannieloù anezhi e pep lec’h e stad Pascal Laporte. N’eo ket bet aderminikaet banniel ar c’hlub evit c’hoazh met a-raok ar c’hrogad a-bouez ouzh skipailh Lille e oa bet divizet gant pennoù ar c’hlub cheñch penn d’ar vazh. “ Degasit ho kwenn-ha-du !” a c’halvent war o lec’hienn internet. A-raok boulc’hañ gant ar c’hrogad hag evit lakaat tan b’an ti e oa bet pedet bagad Orvez da seniñ war an dachenn. “Un ambiañs eus ar c’hentañ evit ar publik hag evit ar c’hoarierien” eme bennoù ar c’hlub. N’eo ket bet fall da baotred ar Stad war a seblant p’o deus tapet penn ar jeu diouzhtu gant tenn Lardeux. Goude ar c’hard-eurvezh kentañ e oa 10-0 zoken. Tamm-ha-tamm avat eo bet krignet o lañs. Pa oa ar c’hrogad o vont da echuiñ e chome memes tra 2 boent ouzhpenn ganto (22-20). Siwazh dezho, abalamour d’o c’hlemmoù goude ur fazi amsklaer e voe tostaet un denadenn-gastiz gant an tredeog ha Fierro a roas an tu kreñv da baotred Lille e-pad ar prantad-astenn. Evit ar wezh kentañ e voe trec’het Stad Naoned. Hir e vo an hent davet ar Federal 1 met gant taolioù-brudañ evel hemañ e vo plijadur e stad Pascal Laporte er bloaz-mañ, hep mar ebet.

Trec’h ebet abaoe miz Du. Pal ebet en ur ober 3 c’hrogad. War-eeun d’an eil rummad ez a FK Naoned. Evit skeiñ ar speredoù ez eus bet divizet gant prezidant ar C’hlub, Rudy Roussillon, gervel steredennoù ar bloavezh…1998. Fabien Barthez en deus sinet evit bezañ diwaller palioù ar Ganaried betek fin ar bloaz enta. Ur gevratig a zegaso 2 vilion a euroioù d’an “Doue moal” memes tra met un dra vat e tlefe bezañ evit ar skipailh moarvat : un den a benn a vo e gwiskva Naoned a-benn ar fin hag ezhomm a oa pa weler pegen diheñchet e seblant bezañ ar c’hoarierien. Ne vo ket a-walc’h avat. Pennoù RC Strasbourg o doa graet ar memes dibab e 2000 p’o doa galvet Chilavert e-kreiz ar bloaz. Diwaller skipailh Paraguay a oa bet dispar e kib ar bed hag e barr e vrud e oa met ne oa ket deuet a-benn da saveteiñ ar skipailh e-unan. Diskennet e oa an RCS e fin ar bloavezh. Fellout a ra da bennoù FKN ober cheñchamantoù all neuze. Ar gourdoner a vo cheñchet moarvat pa glever Rudy Roussilon « e ra fiziañs dezhañ », ar pezh a dalvez bepred e seurt degouezhioù…ne bado ket ! Laurent Blanc hag Alain Boghossian, daou zen o deus c’hoariet gant Barthez e 1998 a dlefe degouezhout da vare Nedeleg e-lec’h Jorj Eo. Ma’z eus danvez enno, anat eo, ez eo ken anat all n’o deus tamm skiant-prenet e penn ur skipailh. Evit saveteiñ klub koshañ ar Rummad 1añ e vo ret degas c’hoarierien nevez ivez ha n’eo ket seurfiñ diwar wagenn kib ar bed 1998 eo. Pa weler Oliech pe Dimitrijevic o lakaat palioù forzh pegement e CFA met a zo seizet kerkent ha ma c’hoariont gant ar skipailh 1añ e weler mat n’eo ket lod eus ar skipailh diouzh live an R1. Un niv.9 hag un niv.10 a vank da nebeutañ. Jean-Claude Darcheville (Jirondined Bourdel) a zo bet tostaet evit ar post kentañ. Chañs vat a c’heller hetiñ dezhañ rak ne c’hello ket lakaat palioù e-barzh ma n’eus ket unan evit pourchas ar volotenn dezhañ ha n’eus krouer ebet ken eus kostez ar Jonelière…

Eeun-tre eo an traoù e bed ar sport. Daou rummad zo : gwazed pe maouezed. Ar pezh zo, n’eo ket ken eeun ar gwirvoud avat. Nevez zo c’hoazh ez eus ur rederez eus India zo bet lemmet he medalenn diganti e C’hoarioù Azia : ur reder e oa... Pell zo ez eus kontrolloù avat. E c’hoarioù olimpek Tokyo (1964) da skouer e oa disfiz war 1 gampionez diwar 3…Abalamour da se e oa bet lakaet kontrolloù gwregelezh war-sav (amprouenn Barr bet lakaet en he flas amprouenn PCR war-lerc’h). Diskoulmoù a oa bet kavet gant ar drucherien avat. Dre ma oa kontrollet ar genoù ez eo war un dra all e oa bet lakaet pouez : an hormonoù. Tud zo bet lakaet kement a gemm warno er mod-se m’o deus divizet bezañ oberataet o seks war-lerc’h, evel Heidi Krieger, kampionez Europa 1986 evit ar bannañ pouez hag a zo aet da baotr da c’houde he zamm karierenn. Anat eo n’eo ket aes ar jeu evit ar re zo e penn ar sport. Paket int etre pouez an arc’hant, ar re a fell dezho truchañ evit brud o bro (pe a zo lakaet da druchañ gant ar re gar o bro…) ha tud a zo o fersonelezh pe o c’horf etre an daou seks rummataet. Fur a-walc’h e seblant bezañ an diviz tapet evit ar c’hoarioù olimpek diwezhañ e Aten. Degemeret eo bet ar sportourien diouzh rummad o seks nevez ma’z eus bet un oberatadenn dezho, ma’z eo bet anavezet ar cheñchamant-se dre wir ha ma’z eus bet heuliet un louzaouiñ hormonoù e-pad daou vloaz. Er mod-se ne c’hello ket ar wazed aet da vaouezed ober o mad eus an testosteron ha pep hini a gav e blas e daou rummad ar sport...

Geriaoueg :
Rummad : catégorie
Gwirvoud : réalité
Lemmel digant : retirer à
Bezañ disfiz war : avoir des soupçons sur
°Gwregelezh: féminité
°Amprouenn : test
Trucher : tricheur
Bannañ pouez : lancer de poids
Diviz : décision
°Oberatadenn : opération
Dre wir : en droit, par le droit
Louzaouiñ : traitement
Ober e vad eus : profiter de

3 bloaz zo e oa serr ar C’hastell abalamour d’al labourioù adkempenn a oa bet kroget ganto 15 vloaz zo zoken. D’an 9 a viz C’hwevrer e vo digoret d’an dud en-dro : 500.000 gweladenner a zo gortozet bep bloaz. Re wir eo ez eo bamus ar mod ma’z eo bet graet an traoù. Brav e vo d’an holl gwelet ar mogerioù-kreñv sklêrijennet e-pad an noz da skouer. Porzh ar c’hastell a zo ur voem ivez hag ur gwir lec’h tremen e vo d’an dud adalek bremañ rak digoust e vo an treuziñ anezhañ. Muioc’h a anken a oa gant tud ar vro diwar-benn ar pezh a oa da vezañ graet e “Mirdi Naoned” a zo bet staliet e diabarzh ar c’hastell. Ret eo anzav e oa skubet pep roud eus istor Breizh er raktresoù kentañ... E gwirionez n’eo ket fall an disoc’h. Pa vo graet e dro gant Yann weladenner e vo gouiziekoc’h un tamm mat (dreist-holl an Naonediz nevez : 10% anezho zo erru en 10 vloaz diwezhañ). N’eo ket dister plas ar brezhoneg er savadur-mañ a dle bezañ an hini pennañ evit touristerezh Naoned hervez ar re zo e penn an ti-kêr. 6 yezh a zo evit gweladenniñ ar c’hastell hag ar mirdi : galleg, saozneg, spagnoleg, alamaneg, italianeg ha brezhoneg neuze. Rak se e c’helloc’h lenn en ho yezh an holl blakennoù glad a zo a-hed ar c’hastell ha lenn ar follenn bleg-displeg a zo roet e degemer ar mirdi. Dibaroc’h zo memes tra : an tokarnioù evit gweladenniñ 32 sal ar mirdi a ya en-dro e brezhoneg. Un destenn glok (25.000 ger !) bet troet gant Ofis ar Brezhoneg hag enrollet gant komedianed Dizale : ur skouer evit savadurioù sevenadurel hag istorel all a zo er peurrest eus Breizh. Siwazh, n’eus nemet un hanter eus ar yezhoù a zo bet dalc’het evit panellerezh diabarzh ar mirdi (roud ebet eus ar brezhoneg neuze). Dreist-holl, n’eus nemet hor yezh a zo bet skarzhet eus ar bonnoù liesvedia a gaver hed-a-hed salioù ar mirdi. Un dibab ideologel na c’heller nemet bezañ dipitet gantañ.

Distro an “Diaouled du” !

An 21 a viz Mae 1998 zo chomet war soñj an holl a zo sot gant ar vell-droad. Ur mizvezh a-raok penn-kentañ kib ar bed e kroge skipailh broadel Breizh gant e istor. Paol ar Gwenn en deus c’hoariet e grogad diwezhañ e Roazhon, ouzh skipailh Kameroun (1-1). Berzh-mat en deus graet raktres Fañch Gaume. Hemañ zo e penn “Breizh Football Kevredigezh”. Startoc’h eo bet an traoù da c’houde koulskoude. Ur skipailh ofisiel zo e Kembre pe e bro-Skos, krogadoù a vez ingal gant skipailhoù nann-ofisiel Euskadi ha Katalonia met ne blij ket tamm ebet ar mennozh da Gevread Frañs gwelet ur skipailh e Breizh, ur vro a 4,2 milion a dud a blij ar vell-droad dezho ken-ha-ken. Kalz krogadoù zo bet prientet gant F.Gaume ha...nullet d’ar poent diwezhañ gant Kevread Frañs ha Marie-George Buffet a oa ministrerez ar sportoù d’ar c’houlz-se. Met Fañch zo ur penn kalet ! Aozet e vo ur c’hrogad e Sant-Sebastian-an-Enk (44). Ar raktres zo cheñchet un tamm : skipailh Breizh ar c’hoarierien a-vicher deuet nevez zo war o leve a vodo Stefan Gwivarc’h, Kaorintin Martins, Koko Michel ha me ‘oar me. Ne baouez ket pellgomz-hezoug F.Gaume da seniñ ! C’hoari a raio ar skipailh ouzh unan eus Afrika. Just a-raok ar c’hrogad e vo roet lañs da “Klub Breizh Football” a vodo 500 c’hoarier a zo bet er rummad kentañ pe en eil rummad. Ur gouel bras a vo, a dra sur, d’an 21 a viz Ebrel adalek 4e, e sal Kervartel (Sant-Sebastian). Da c’hortoz distro skipailh “A” Breizh, a c’hellfe bezañ e fin miz Mae, en ur stad bras e departamant kentañ Breizh...

Geriaoueg :
°Kib ar bed : coupe du monde
Raktres : projet
°Kevredigezh : association
Ingal : régulièrement
°Mennozh : idée
Kevread : Fédération
Ken-ha-ken : à fond (plijout ken-ha-ken = kiffer)
Prientiñ : préparer
Aozañ : organiser
Bezañ war e leve : être à la retraite
Bodañ : regrouper
Ha me ‘oar me : etc

Lazhomp ar goulou…

N’eo ket ar wezh kentañ ez eus bet lakaet 5 pal gant ur skipailh er Beaujoire. E 2000 dija e oa deuet Jirondined Bourdel da lakaat 0-5 d’ar Ganaried, a-drugarez da 4 fal Pauleta…evit e grogad kentañ e kampionad Frañs ! Met e fin ar bloaz e oa erru skipailh Naoned e plas kentañ ar c’hampionad. Ar wezh-mañ n’eo ket ar memes diskan koulskoude. 4 fal zo bet laket gant goleador Valenciennes, Steeve Savidon, lesanvet Savigoal e koun Batistuta (a rae suportourien ar Fiorentina Batigoal anezhañ). 2-5 evit Valenciennes e Naoned, piv en defe kredet se e penn-kentañ ar c’hampionad ? Ret eo anzav n’eo ket dispar skipailh an Hanternoz, war-bouez Savigoal met 6 degouezh o deus bet da lakaat palioù ha 5 zo aet e-barzh. An Naonediz o deus c’hoariet mat e-pad 1 eur, gwir eo. N’o deus ket bet chañs, re wir eo ivez. N’eo ket bet gwall vadelezhus an tredeog ganto, netra gwiroc’h kennebeut. Met bezomp sklaer ivez. Ul lodenn vat eus o c’hoarierien n’int ket diouzh ar rummad kentañ. Ha penaos asantiñ o dije tarzhet an difennerien er mod-se goude 1 eurvezh ? Perak int erru seizet hag o deus lezet Barthez e-unan goude 1 eurvezh ? Rak sebezus e oa gwelet 2 pe 3 c’hoarier eus Valenciennes pakañ 4 pe 5 kanari war an dro ha lezel diwaller Naoned d’en em zistripañ e-unan dirak Savigoal, 6 metrad dirak ar pal… Re aes an traoù da baotr an Hanternoz. Mantret e oa ar 25.000 den bennak a oa er Beaujoire. Lod o deus kroget da huchal a-enep perc’henn ar c’hlub, Serj Dassault, pe ar prezidant, Rudy Roussilon. Souezhus eo atav ne oa hini ebet o lakaat bec’h war ar gourdoner, Jorj Eo. Gant e 18 poent en ur ober 18 krogad ez eus bet divizet gant pennoù ar c’hlub goulenn gantañ chom a-sav bepred. Siwazh eo re ziwezhat moarvat rak un dra bennak zo torret er c’hlub-mañ.

Bec’h a oa war an 35000 den bet er Beaujoire Disul, a-raok ar c’hrogad etre daou skipailh paket fall : hini Sedan (diwezhañ) hag hini Naoned (eil-diwezhañ). Santet e veze mat e oa da zont ur match a-bouez e istor ar re velen-ha-gwer. Un eurvezh tri c’hard war-lerc’h ne oa nemet 200 den a oa disammet : suporterien moc’h-gouez an Ardennoù, an holl re all a oa sabatuet. O skipailh en doa c’hoariet mat a-walc’h e-pad 45 munutenn met ur wezh c’hoazh hep bezañ gouest da lakaat unan e-barzh. An dizampartiz (Diallo e-unan dirak diwaller Sedan) pe an dichañs (tenn Vainqueur war ar peul-kreiz) a oa kaoz. Eus o zu e oa Sedaniz trist da welet, trist da ouelañ zoken. Goude an ehan avat e oa bet cheñchet penn d’ar vazh. Aet e oa o startijenn digant ar Ganaried ha Sedaniz a oa mestr war ar vell. Diwar un tenn dister e voe paket berr Barthez ur wezh met gant ar chañs ez eas ar volotenn ouzh ar peul ha da c’houde en e zivrec’h. Un nebeud munutennoù da c’houde avat e lezas ar vell da dremen adarre hag ur wezh c’hoazh diwar un tenn a netra. Feuket an tamm anezhañ e c’houlennas mont kuit eus an dachenn 20 munutenn a-raok fin ar c’hrogad ; dorn gourdoner Sedan a stardas met den ebet all n’ez eas da welet : war-eeun d’ar gwiskva ! E genc’hoarierien o deus klasket sevel o c’hein met re wan e oa o c’hreiz (Saidou ha Fae a oa gloazet) evit derc’hel penn. Evel goude fin un interamant eo aet kuit an holl dud e fin ar c’hrogad : didrouz a oa ganto. 8 match a chom met ne vo nemet 3 anezho e Naoned : start e vo tapout ar 24 poent a zo c’hoazh, dreist-holl ma n’eo ket gouest ar Ganaried da vezañ trec’h war ur skipailh evel hini ar moc’h-gouez.

Graet eo ar wezh-mañ. Daoust d’un trec’h dic’hortoz e Bourdel (0-1) eo kondaonet skipailh Naoned da ziskenn en eil rummad daou zevezh a-raok fin ar c’hampionad. N’eo ket ur souezhadenn ar c’hastiz-mañ avat. Abaoe 2001 emañ an diskar war ober e Naoned : 10vet e 2002, 9vet e 2003, 6vet e 2004, 17vet e 2005, 14vet e 2006. Ur wezh c’hoazh n’eo ket an arc’hant a zo kaoz. Gant ur budjed a 50 euro milion a euroioù e oa ar Ganaried gant ar 6vet hini eus ar c’hampionad. N’eo ket ar greizenn stummañ a lonk an arc’hant kennebeut. Pa weler ur skipailh evel Sochaux bet gounezet Kib Frañs gant e skipailh A hag ar Gambardella gant e skipailh a dud yaouank n’eo “nemet” 4,5 milion a ya gant ar stummañ. E Naoned n’eus sifr resis ebet war se, un audit zo war ober met dre vras e vefe 10% eus ar budjed a yafe gant kreizenn ar Jonelière. Ar merañ an hini eo a zo kaoz. Skouer diwezhañ : ne oar den ebet pelec’h emañ kiboù Frañs 1965, 1966, 1973, 1977, 1980, 1983 ha titl kampion Frañs 1979 ! “E sez kozh ar c’hlub e oa pep tra o straniñ e kav ar c’hlub. N’eo ket souezhus e vefe bet kollet lod eus an trofeoù” eme Robert Budzynski. Bremañ avat e vo ret troc’hañ ar budjed e daou da nebeutañ evit gellet krakvevañ en eil rummad. C’hoarier gwellañ ar c’hlub Emerse Fae en deus embannet war ar groaz ne chomfe ket da ruzañ ha n’eo ket war ar skipailhoù yaouank e vo tu da gontañ evit adsevel ar c’hlub : ar skipailh e CFA zo en arvar da ziskenn ivez (5 poent lañs war an hini kentañ a ziskenno) ha skipailh ar c’hoarierien dindan 18 vloaz a zo 10vet diwar 14, pell war-lerc’h hini Brest, Gwened pe an Oriant (20 poent lañs warn ar Ganaried !). Ret eo teurel pell hor sell betek skipailh ar re dindan 16 vloaz evit kaout keleier gwelloc’h. Ar re-se zo da eil, dirak skipailh Bourdel ha Toloza met ret e vo gortoz 2 pe 3 bloaz evit ma c’hellfent c’hoari e skipailh kentañ an ti melen. Marteze a-walc’h e vo ret gortoz keit-se en eil rummad ivez.

En tu all da 360 den zo marv abalamour d'an dour-beuz e Sina.

4 milion a zevezhioù-arat a vefe bet distrujet.

217.000 ti zo bet diskaret ivez ha 60 milion a dud zo bet paket mod pe vod abalamour d'an dour-beuz abaoe penn-kentañ an hañv.

En holl e talvez an holl zistrujadennoù kement ha 2.3 miliard a euroioù dija.